Jarosław Mikołajewski, Cień w cień

Gambe_Dora_Markus
Nogi Dory Markus, źródło: it.wikipedia.org. Dora Markus, której wiersze poświęcił Eugenio Montale, pojawia się na pierwszych stronach książki Mikołajewskiego jako jeszcze jedno odbicie Zuzanny Ginczanki.

Powinna mi się podobać ta książka.

Był taki moment, taka sobota czy niedziela, że wiersz Zuzanny zachwycił mnie zupełnie, wpasowując się do nastroju, do myśli, do innych Zuzann o innych imionach. To było dwa lata temu: tutaj. Trochę jak z nogami Dory Markus: sam niewypowiadalny zachwyt ci wystarcza (odkrycie, że inni mogli albo umieli go wymówić). Zuzanna to jest figura zachwytu (odtąd śledzę po galeriach i kościołach motyw „Zuzanny i starców”, przeczuwając, że jestem jednym z nich).

Zresztą bliskie jest mi także zafascynowanie cudzą poezją. Wybieram ich sobie jak świętych wspomożycieli nad kawałkami życia. Przychodzą, stają nade mną, pouczają. Czasem na dłuższą chwilę ich fraza staje się moją frazą. Czasem dają mi oświecenie, częściej konsolację. Uważam, że ich imiona powinny układać się w litanię, podobnie jak artyści i kompozytorzy, poeci (nawet niewierzący) są dowodem na istnienie Boga.

Jest wreszcie powód polityczny. Zuzanna denuncjuje tą, która ją zadenuncjowała. W tłumie anonimowych szmalcowników i sąsiadów wydających sąsiadów za kilo cukru, staje Chominowa, ma nazwisko, adres i zawód. Naprzeciw naszych snów o niewinności, naszego samozadowolenia, naszego największego drzewa w jerozolimskich ogrodach stoi chyża donosicielka, nasze oskarżenie.

Ale – w przeciwieństwie do pozostałych książek Mikołajewskiego, w tym jego wstrząsających włoskich reportaży – „Cień w cień” czytam z wysiłkiem. Jest zbyt intymny, żeby pokazywać go światu.

(Jarosław Mikołajewski, Cień w cień. Za cieniem Zuzanny Ginczanki, Dowody na Istnienie 2019)

1 Comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s