Józef Majewski, Fuga przemijania. Słowo o eschatologii Jarosława Iwaszkiewicza, W podwórku 2014

Spośród wszystkich książek, które ostatnio pojawiły się na temat Jarosława (a pojawiło się sporo, ich omówienia można znaleźć tutaj), ta jest najznakomitsza. Być może moja ocena wynika ze sposobu jej napisania. To nie jest praca naukowa, w którym Jarosława mierzy się i waży, opisując stąd dotąd, ale narracja osoby, którą – podobnie jak mnie – Iwaszkiewicz pasjonuje w sposób osobisty, rzecz by można, intymny.

Przypadek, że ostatnio zastanawiałem się nad „Pannami z Wilka”, a książka Majewskiego właśnie od „Panien z Wilka” się zaczyna, od tego brakującego fragmentu, w którym mit łączy się z literaturą. „Fuga przemijania” to bowiem esej na poły mityczny, śledzący w ostatniej prozie i poezji Iwaszkiewicza ślady Wielkiej Matki, Uranii, czyli Afrodyty, jeszcze z epoki, gdy była potężną boginią, a nie seksbombą z Olimpu. Tej samej Wielkiej Matki, która fascynuje na Sycylii jako poszukująca córki Demeter.

Majewski odczytuje Jarosława, wyszukując w tekście drzew, kolorów, znaków, w zapisie odnajdując obecność mitu. Kiedyś już odkrywałem, że Jarosław jest potrójny (tutaj), a oto, spod tego potrójnego Jarosława, odsłonić można jeszcze jedną warstwę. Autor „Fugi” pozwala zwrócić czytelnikowi Iwaszkiewicza uwagę na coś, co często umyka. Sam zastanawiałem się nad mglistą poświatą w „Pannach z Wilka” (tutaj), nie potrafiąc – do tej lektury – wyjaśnić dzięki jakim słowom powstaje. Piękne dla mnie, któremu brakuje umiejętności muzycznych, są fragmenty analizujące jedno z opowiadań jako sonatę da chiesa.

Pisanie Majewskiego o Iwaszkiewiczu uwodzi swym wywodem. A jeśli, budzi się wątpliwość, jeśli to odczytanie nie było zaplanowane przez Jarosława, jeśli używał tych znaków nieświadomie? Czy nie byłaby to jedna z najwspanialszych hierofanii, jaką zna literatura?

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s