George Saunders, Lincoln w Bardo, Znak 2018

800pxWILLIE_400x400
(William Lincoln, ok. 1855, źródło: wikimedia.org)

Zamknijcie drzwi od kaplicy
I stańcie dokoła truny;
Żadnej lampy, żadnej świécy („Dziady”, cz. II)

Jegomość doszedł do domku z białego kamienia i kluczem kłódkę otworzył (…) Szpitalną skrzynkę chłopca z wnęki w ścianie wyjąwszy, na posadzce ją postawił (s. 56-57).

Można dowiadywać się z recenzji, że to nowatorskie arcydzieło, ale jednak polskiego czytelnika powinno coś w tych określeniach zaniepokoić. Brzmi znajomo. Podział na wyróżnione głosy bohaterów jeszcze bardziej wzmaga niepokój. Oto przed nami wolna adaptacja części drugiej „Dziadów”.

Rzecz dzieje się w Czyśćcu (porzućmy buddyjską terminologię, żeby lepiej się wczuć) i atmosfera jest zaduszkowa (nie czytać w ponurym wrześniu – zrozumiem to za późno). Mieszkańcy cmentarza powtarzają po raz tysięczny swoje opowieści, przekonani – poza jednym, który widział więcej – że wkrótce skończy się rekonwalescencja i powrócą do siebie, gdzie na nich czekają. Ich obawy, ich żale przybierają fizyczną postać (choć czy fizyczną w Czyśćcu? – można polemizować).

Najważniejsze są opowieści, nie eschatologia. To z tych fragmentów historii umarłych w różnych stylach, dialektach i żargonach (ach, mistrzostwo przekładu!) składa się Ameryka. O eschatologii Saundersa lepiej niech się wypowie jakiś, wierzący w Czyściec, teolog.

No i jest Lincoln. Spodziewałem się innego Lincolna. (Cytowane fragmenty książek i relacji o zdarzeniach, które powodują, że zjawia się w Czyśćcu, udowadniają raz jeszcze, że historia nie istnieje, a jeśli istnieje, to jest równie wiarygodna co proza).

Nie, nie arcydzieło.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s