Elias Canetti, Głosy Marrakeszu, słowo/obraz terytoria 2013

Matisse_VueSurBaie_400x400

(Henri Matisse, Widok na zatokę w Tangerze, 1912, Muzeum w Grenoble, źródło: http://tangier.free.fr)

Książka Canettiego, wydana w sposób urzekający, z innym niż ten powyżej Matissem na okładce, trafia na listę moich lektur śródziemnomorskich. Można się oczywiście spierać o geografię, upierając, że Marrakesz leży bliżej wybrzeży atlantyckich. Morze Śródziemne to nie jest jedynie miejsce na mapie, to idea.

Maroko jest rewersem Morza Śródziemnego, tego, które znamy: naszego morza. Gdy wraz z Canettim zanurzamy się w wąskie uliczki Mellah, to nagle odkrywamy, że wyglądają znajomo, jak Kasbah w Mazara del Vallo lub Splantzia w Chanii.

Sposób pisania również jest śródziemnomorski: intensywny, z dużą ilością światła, oddziałujący wszystkimi zmysłami, gęsty i upalny, budzący tęsknotę za obcymi miastami. Jednocześnie ta narracja jest pełna wdzięku i sam się dziwię, że tak delikatny tekst mógł powstać w języku niemieckim z jego wojskową gramatyką, a nie w żadnym z języków romańskich.

Teraz, gdy Morze zaczyna rozdzielać, gdy staje się granicą i cmentarzem, bardzo wyraźnie brzmi Canetti, który pisze o pewnym francuskim restauratorze: On, który zaczął swoje opowiadanie z taką pogardą dla tubylców, teraz sam zasługiwał na pogardę.

My, z awersu Morza Śródziemnego (choć czasem nie zdajemy sobie sprawy z naszego, względem Morza, położenia), gdy mówimy z pogardą dla tych na łódkach i tratwach, sami zasługujemy na pogardę.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s