Iza Klementowska, Samotność Portugalczyka, Czarne 2014

 

„Żony polarników” nadal na dnie torby.

Czasem wystarczy niewiele: sposób myślenia, wybór opisywanych bohaterów albo miejsc lub styl zdań, żeby ująć autora bloga. Autorka „Samotności Portugalczyka” wybiera dwa miejsca: targ staroci i cmentarz. Nie da się lepiej pisać o obcym kraju niż przebierając w umarłych przedmiotach na targu i obserwując umarłych ludzi na cmentarzu. Zresztą jej sposób wędrowania po miastach w ogóle jest mi bliski:

W punkcie informacji turystycznej pytałam, gdzie najlepiej jest nie chodzić i które miejsca omijać i na tej podstawie stworzyłam własną mapę. Ale nie zawsze mi się udawało – nieraz idąc w niepopularne miejsce, musiałam przejść przez to popularne (s. 6).

To, co mi się także od razu podoba, to pokora. Klementowska nie obiecuje, że nagle pokaże nam prawdziwą Portugalię, nie, od razu ustawia się w pozycji osoby obcej, tej, która może pytać i opisywać, ale nigdy nie będzie naprawdę w środku. Powoli oswaja język i powoli oswaja miejsce. Na okładce zachwala ją Rejmer, ale w rzeczywistości książka Klementowskiej jest dużo lepsza od „Bukaresztu”. Autorka pisze zwyczajnie, w przeciwieństwie do egzaltowanego i wyniosłego języka Rejmer.

Trudno jest nie popaść w patos, kiedy opisuje się rewolucje, zbrodnie i więzienia, ale można patos uczynić nieznośnym, a można – jak w rzeczonej książce – zdjąć z niego sztywny gorset: pokazać od wewnątrz. Radę pana Ferreiry zapisuję sobie ku pamięci, bo dobrze mówi o tym, co jest najważniejsze (bardzo Iwaszkiewiczowska ta rada):

Kiedy ukochana osoba prosi cię „Zostań w domu, nie idź, nie zostawiaj mnie, bo mi źle”, zrób tak. Tego dnia Portugalia wyzwoliła się z salazarowskiego knebla, ale bezpowrotnie straciłem najważniejszą osobę w swoim życiu (s. 68).

 

1 Comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s