księgarnia 74/26

Caspar David Friedrich, Karkonosze, ok. 1830-1835, Alte Nationalgalerie, Berlin, źródło: wikimedia.org

Maciej Bobula, Kastor i Polluks, ArtRage 2026

Nie sądziłem, że z Ziem Zachodnich vel Odzyskanych da się jeszcze coś literacko wycisnąć, bo temat od ponad trzydziestu lat omawiany jest na wszelkie sposoby. I oto, chapeau bas, zaskoczenie.

Zaskoczenie wygląda tak (z wiadomości do J.):

Wspaniałe po 30 stronach. Genialne po 56. Po 224 nadal świetne. 342: doskonałe wciąż.

Na pierwszy nasłuch „Kastor i Polluks” są książką krzywdopodobną, choć nie jest to żaden zarzut. Opowieść o Wielkiej Trwodze w wiosce w Kotlinie Kłodzkiej utrzymana jest w tonie tajemniczości, na pograniczu snu, wyobrażenia i jawy. Przypomina też Pawła Huelle i jego mennonickie oraz gdańskie opowiadania, utrzymane w podobnym anturażu (a jak wiecie Pawła Huelle uważam za najlepszego polskiego twórcę opowiadań).

„Kastor i Polluks” opowiadany jest przez chór narratorów. Wśród nich jest pies, drozd, dom, młody ubek, stary Niemiec. Całość tworzy prozatorską symfonię, dzieło momentami nieziemskie (dosłownie).

Nie spotkałem też chyba bardziej poruszającego zapisu dotyczącego przesiedleń ze Wschodu jak wagonowa historia Basi.

Dopiero pod koniec przypominam sobie niedawno czytaną książkę Katarzyny Surmiak-Domańskiej i odkrywam, że powieść z Szalejowa to wyznanie traumy, i że Maciej Bobula używa jednej z najstarszych, znanych ludzkości, metod jej pokonywania, wprowadzając do swojej historii baśń.

Całość przetykana jest swego rodzaju epilogami: krótkim przewodnikiem po miejscowym cmentarzu, gdzie napotykamy bohaterów książki, ujętych w dwóch datach. Trochę jak napisy końcowe w filmach, na których, co bardziej wrażliwy widz, miewał wilgotne oczy. Zresztą za którymś razem, przy tej okazji, wysłałem do J. kolejną zachętę do lektury:

Smutek 10/10.

Skomentuj