Rodolfo Walsh, Operacja Masakra, tłum. Barbara Jaroszuk, ArtRage 2026
Pewnej nocy. Pojmano ich około dwudziestej trzeciej, stan wojenny wprowadzono o 0.32. Nad ranem wywieziono ich na rozstrzelanie. Siedmiu przeżyło. Pięciu zginęło. Przypadkiem. Przez pomyłkę. Bo taki rozkaz.
Ot, cała fabuła.Pięciu wydaje się, w ogromie zbrodni liczbą niewielką, plus minus, marginesem błędu. Bo w sumie to był chyba błąd.
Pięciu wydaje się, w ogromie zbrodni liczbą niewielką, plus minus, marginesem błędu. Bo w sumie to był chyba błąd.
Ale dla Rodolfo Walsha – i tu ma rację – pięciu oznacza, że można i więcej: pięćdziesięciu, a może i pięć tysięcy. Chodzi o przyzwolenie, o zgodę na nieprawość, o usprawiedliwienie.
Proroczo pisze autor. Jego także zresztą pochłonie kolejna z machin bezprawia, którą w siedemdziesiątym szóstym uruchomi junta Videli. Będzie jednym z setek desaparecidos. Bo tamto rozstrzelanie nad ranem w pięćdziesiątym szóstym stanie się tylko epizodem wobec tortur, zaginięć i masowych egzekucji dwadzieścia lat później.
Napiszę o tym pracę, nawet książkę, zastanawiając się czy i na jakich warunkach można przebaczyć. Miną kolejne lata: heroizm popadnie w zapomnienie, ofiary jak zwykle okażą się nadaremne.
Urok nikczemnych pułkowników przyciąga w każdym pokoleniu.
Jeśli coś naprawdę chciałem osiągnąć dzięki tej książce, to wzbudzić przerażenie rewolucjami, których pierwsze ofiary to zawsze ludzie niewinni (s. 232).
Kolejna rzecz, która Walshowi się nie udała.
