Józef Majewski, Kanony śmierci

fb_img_15870736511717818050187504650272.jpg
Fra Angelico, Wyszydzenie Jezusa (fragm.), Bazylika św. Marka, Florencja, 1440-1441, źródło: https://www.facebook.com/stephen.ellcock

Bach przejął hebrajski pogląd, że obecność niewidzialnego można wywołać zjawiskiem fizycznym – dźwiękiem muzyki (…) obecność Bożej łaski była dla niego nie mniej wyraźna niż realny dźwięk muzyki, który ją wywoływał (s. 42).

A więc hierofania, choć u Józefa Majewskiego to słowo nie pada. Nie ma też nigdzie jego osobistego głosu, a nietrudno domyślić się, że pisanie „Kanonów śmierci” poprzedza doświadczenie muzyki właśnie jako łaski. Pojawia się za to nawiązanie do niezwykłego dokumentu Erbarme dich, który opowiada o współczesnych hierofaniach dotykających – dzięki Bachowi – ludzi zupełnie od Boga dalekich.

„Kanony śmierci” są wykładem muzycznej teologii odczytywanej nie z wykonania „Wariacji Goldbergowskich”, ale z ich partytury. Właściwie nie wiem, czy autor przekonuje mnie do swoich tez: tego, co się w Bachowskim zapisie kryje (a kryć się ma Krzyż), ale w sposób fascynujący opowiada o muzyce i łasce. Teologia Krzyża, teologia luterańska w ten przedziwny czas osamotnienia i oczyszczenia, okazuje się być niezwykle współczesna i bliska rzymskim, nie narodowym, katolikom (!)

Józef Majewski stara się odnajdować w świeckim utworze religijne intencje Jana Sebastiana, pokazując znaczenie poszczególnych harmonii, tańców, czy figur muzycznych – cały sekretny, niedostępny dotąd, język skryty w zapisie nutowym.

Często przypomina mi się metafora użyta – zdaje się – przez księdza Tischnera: o łasce jako tańcu. To bardzo ładny obrazek dla wyjaśniania zawiłych kwestii: taniec jest w nim piękną metaforą. Zupełnie inaczej jest jednak u Bacha: muzyka pozwala na obecność. Obraz a ikona.

(„Kanony śmierci” to – jak pamiętacie – książka, przy której kurier kaszlnął).

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s