Dionisios Sturis, Ewa Winnicka, Głosy, Czarne 2019

3923483155_4d53a0f4a2_b

(Zbiór ziemniaków odmiany royal na Jersey,
źródło: https://jerzzy.co.uk/about-jersey-2/jersey-food/jersey-royal-potato.

Kampanie reklamowe przekonują, że royal to coś więcej niż zwykły ziemniak. To doznanie. W weekendowych edycjach największych brytyjskich dzienników widać rozkładówki jak z obrazów Bruegla: zachód słońca, pomarańczowa poświata na niebie, średniowieczny zamek w Gorey, stateczki w małym porcie, błękitne morze, pole ziemniaków na stromym zboczu, ciągnik z przyczepą, drewniane skrzynki zapełnione royalsami, s. 40).

Czytam ostatnie zdania książki. Tak, migranci są w trudniejszej sytuacji, często mają problemy finansowe i psychiczne (nic nowego: migrantów zwykle też dotyka radykalizacja poglądów, co wiąże się z idealizacją tego, co się opuściło i niechęcią do miejsca, w którym się znalazło). Ale to nie usprawiedliwia, to nie może usprawiedliwiać, a mam takie wrażenie, że to finalne uogólnienie autorom służy do wytłumaczenia dlaczego jeden człowiek zabił w okrutny sposób sześć innych osób, w tym dwoje swoich dzieci i żonę.

Nie ma wytłumaczenia. O tym, do tych ostatnich zdań, opowiadają „Głosy”. Szczegółowy opis dramatu na Jersey (pierwsze strony) jest tak przejmujący, że czyta się go podobnie jak literaturę o Zagładzie. Trzeba, co jakiś czas, odrywać wzrok od tekstu i odpoczywać patrząc w chmury. Nie da się tak za jednym razem.

W tle jest wyspa, kolejna na mapie polskiego reportażu. Chociaż leży na zachód od wybrzeży kontynentu, nie przypomina, z opisu w „Głosach”, wysp szczęśliwych. Świetna jest charakterystyka, tego w jaki sposób zamknięta wyspiarska społeczność pilnie skrywa swoje mroczne tajemnice (o mrocznych tajemnicach zamkniętych społeczności, por. tutaj), aby nikt obcy nie mógł do nich dotrzeć. To ważne, bo być może tłumaczy przebieg procesu, którego opis zajmuje większą część książki. W końcu łatwiej znaleźć jakiekolwiek wytłumaczenie (depresja, jak chce sąd, albo – jak proponują Sturis i Winnicka – emigracja), niż zostać ze zbrodnią i rozmyślać wieczorem o teodycei.

 

 

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s