Joanna Rybowska, Dionizos Agathos Daimon, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego – Homini 2014

eb865778c73d9d7b72041c0cfe2a673e_400x400

(Aleksiej Jawlensky, Azjatka (fragm.), 1912, kolekcja Ahlers, źródło: ebay.de; nie wiem dlaczego, ale przyjrzawszy się temu portretowi, od razu zrozumiałem, że to jedno z wcieleń Dionizosa.)

W urodziny Iwaszkiewicza czytam w książce o Dionizosie: Świadomość kruchości i ulotności życia oraz nieodwracalności jego końca kierowała starożytnych ku bogu, który dostarczał źródła radości hic et nunc; radości, której w przekonaniu wielu Hellenów doznawać można jedynie w świecie światła – fos (s. 129). Jarosław bardzo tu pasuje, nie tylko z dionizyjską modlitwą, ale i z sosną, dionizyjskim drzewem (musiałbym sprawdzić u Majewskiego, czy o tym też wspomina, ale pewnie tak).

Książka Rybowskiej jest smakowita, nie dość, że doskonale udokumentowana (przypisy!), to jeszcze napisana niehermetycznym językiem, który z łatwością dociera do mnie: amatora starożytności, poszukiwacza śródziemnomorskiego źródła. Myśl, że bóg jest dobry, nigdy nie zaświtała w głowie żadnego z Greków przed Platonem, ponieważ pojęcie potęgi ogarnia ideę dobra w jeszcze mniejszym stopniu niż ideę sprawiedliwości (s. 263, za J. Festugière). Jak wielu starożytnych Greków jest wśród polskich katolików!

I jeszcze święto. Rybowska jest tak sugestywna w swoim opisie, że w niedzielę wyciągnąłem z lodówki wino. [Podczas Choes] dopuszczano do pierwszej konsumpcji wina chłopców w wieku pomiędzy trzecim a czwartym rokiem życia. Byli oni nazywani choïkoi: „ci którzy są w wieku, w którym mogą brać udział w Choes”. Sceny przedstawiane na miniaturowych naczyniach (…) ukazują nagich chłopców przyozdobionych wieńcami z kwiatów i amuletami chroniącymi je od wszelkiego złego (s. 99). Taka łapczywość, tak dionizyjska, w gruncie rzeczy też Jarosławowa.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s