Paul Bloom, To tylko dzieci. Narodziny dobra i zła, Smak słowa 2015

 

Niemowlęta są w przeważającej mierze zdane na łaskę i niełaskę otoczenia. Kora przedczołowa, odpowiedzialna za hamowanie i kontrolę, to jedna z najpóźniej rozwijających się części mózgu. Gopnik porównuje świadomość niemowlęcia do świadomości dorosłego porzuconego w obcym mieście – całkowicie przytłoczonego, nieustannie spoglądającego na nieznane obiekty, próbującego to wszystko sensownie poukładać. Położenie niemowlęcia jest jeszcze trudniejsze, gdyż nawet najbardziej zestresowany dorosły może zdecydować, że będzie myśleć o czymś innym (…) Natomiast niemowlę po prostu jest, uwięzione w tu i teraz (s. 28). 

Prawdę powiedziawszy to spodziewałem się po tej książce więcej. Rzeczywiście początek dotyczył moralności u niemowląt (ten fragment powyżej sprawił, że na dziecko zacząłem spoglądać nieco inaczej), ale bardzo szybko autor zajął się dorosłymi, trochę skacząc po tematach, jakby chciał przedstawić całą psychologię moralności i odrobinę filozofii też (co mu się ostatecznie nie udało).

Dobrze wiecie, czemu czytałem Paula Blooma: żeby znaleźć odpowiedź na pytanie, o to czy ludzie są bestialskimi zwierzętamiAutor twierdzi, że rodzimy się z pewnym, powstałym w drodze ewolucji, potencjałem moralnym: dzieci chcą pomóc, choć z drugiej strony równie silna jest tendencja do egoizmu. Stąd kluczowe znaczenie dla rozwoju naszej moralności ma rozum.

To on pozwala nam na działanie bezstronne, nieuwarunkowane czynnikami zewnętrznymi, takimi jak np. zapach pieczonego chleba (który wpływa na stępienie naszej surowości; być może – to moja teza – podobnie jak poranna wizyta w kawiarni) i na nieuleganie zbiorowym emocjom (BHO!) Właśnie wtedy, gdy przestajemy go używać, budzimy w sobie zwierzę. (Odpowiedź Blooma, chociaż brzmi logicznie, dla mnie pozostaje niesatysfakcjonująca).

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s