Józef Tischner, Dziennik 1944-1949, Znak 2014

 

Do juweniliów nie jestem do końca przekonany. Oczywiście dla biografa to wielka gratka, ale czy dla zwykłego czytelnika? Zmieniają się właściwie tylko okoliczności i didaskalia. Szesnastoletni Józef Tischner pisze o problemach wyjątkowo zbieżnych z problemami szesnastoletniego Jarosława Iwaszkiewicza (brnąłem przez młodzieńczą część jego dziennika), ba, nawet z problemami szesnastoletniego autora bloga (ów tajemniczy dziennik, który czeka na swoje odkrycie w szafie). I to nie jest kwestia talentu czy osobowości, ale psychologii rozwoju (rodzice, wielka miłość, oceny w szkole, co dalej?). Większość dzienników szesnastolatków wygląda tak samo. Najciekawsze jest w nich to niedopowiedzenie: czy wyrośnie z tej osoby wielki filozof czy masowy morderca, a może – nie daj Boże – urzędniczyna jakiś?

Zupełnie inaczej jest, gdy na swoją młodość spogląda już osoba dojrzała (co znaczy osoba dojrzała? kiedy?), która o tamtym sobie potrafi pisać z dystansem. Wtedy jest szansa na arcydzieło.

Wyłapuję więc smaczki, które coś mi mówią, z czymś się kojarzą. Czuję się jak melancholik. Chciałbym uciec gdzieś w lasy i tam sam żyć, bez żadnych ludzi i przyjaciół. Z gazetami i książkami jedynie (s. 59). Mogę się założyć, że prawie dokładnie takie samo zdanie zapisałem kiedyś. Albo to (wiem, niewielu to rozśmieszy, ale ja roześmiałem się w sto osiemdziesiąt): Nagrodę „Odrodzenia” otrzymał Jarosław Iwaszkiewicz. Nie znam go. Szkoda, że nie Gołubiew (katolik) (s. 160).

Najbardziej wstrząsa mną odkrycie, że Tischner, który stworzył doskonałą definicję łaski, porównując ją do góralskiego tańca, sam, przynajmniej w wieku szesnastu lat, tańczyć nie umiał. 

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s