księgarnia 16/22

XIX-wieczny dagerotyp przedstawiający trzy siostry, USA, źródło: https://www.flickr.com/photos/mirrorimagegallery/6207611206/. „Dziewczynki stoją w kuchennych drzwiach i na nią patrzą” (s. 178).

Victoria Kielland, Moi mężczyźni, tłum. Karolina Drozdowska, wyd. ArtRage 2022:

Otwierały się w niej nowe labirynty soku śliwkowego i owocowego miąższu (s. 21):

W tym, co pisze Victoria Kielland, nie jest najważniejsza fabuła. O nie, historię Brynhild-Belli łatwiej wyczytać w wikipedii, gdzie podają na tacy daty i nazwiska, tudzież najważniejsze hipotezy. Miłośnicy kryminałów (jedna z pierwszych znanych seryjnych zabójczyń) raczej się zawiodą: żadna zagadka nie zostanie tu rozwiązana, nie ma tu żadnej dedukcji i logicznych gierek z czytelnikiem.

A jednak wciąga. Nie można się oderwać od fenomenalnej narracji, która hipnotyzuje czytelnika. Tak jakby autorka wynalazła jakiś nowy nad-język, który rozszerza możliwości opisu, których pozbawiony jest dotychczasowy język (*). Na tym zresztą chyba polega poezja, nie? Tutaj jest jednak nad-języczna zwarta proza, otwierająca przed czytającym zupełnie inne doświadczenia.

Proces czytania wymaga wyjścia poza schemat, poza łatwą wędrówkę oczu po stronicach, od pierwszej do ostatniej. Nad-język oznacza porzucenie zwyczajnych słów, prostych metafor i porównań. Mam wrażenie, że trafia do innej części mózgu.

Tak właśnie mnie zachwyciło to cytowane zdanie, opis wzbierającej we wnętrzu cielesności i pożądania, bo wyobraźcie sobie, że gdzieś w moim umyśle ów sok śliwkowy wszedł w reakcję z dżemem truskawkowym Miłosza, i cały erotyzm tego zdania ujawnił się w pełni. I był nie do opanowania, choć same słowa – w zwyczajnym języku – wydawały się pospolite i pozbawione fabularnej treści.

„Moich mężczyzn” nie da się czytać w zwykły sposób.

(*) Co oznacza, że równie istotna, co autorka, jest dla tego tekstu tłumaczka, która nad-norweski przełożyła na nad-polski.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s