księgarnia 5/22

Teczka personalna tajnego współpracownika (aut. Leszek Jańczuk, CC BY-SA 4.0), źródło: https://histmag.org

Remigiusz Ryziński, Hiacynt. PRL wobec homoseksualistów, Czarne 2021:

Niektórzy twierdzą, że były różowe, ale ponoć nie jest to prawdą. Po latach kolory łatwo ulegają pomieszaniu. Gdzieś były. Ktoś je widział. Tropy urywają się. Powstaje reportaż bez obecności głównych bohaterek: teczek akcji „Hiacynt”. Podtytuł jest mylący, lepszy byłby: W poszukiwaniu zaginionych akt.

Po z górą trzydziestu latach zarówno odnalezienie dokumentów, jak i prawdy wydaje się bez szans. Ludzie łatwo się mylą, zmieniają zeznania albo idą do Radia Maryja żałować swoich czynów. W sumie reportaż Ryzińskiego niewiele mówi o historii społeczności LGBT, dużo bardziej skupia się na sposobach działania autorytarnego państwa oraz jego dwóch narzędziach: liście i teczce. Z wieży panoptykonu czuwa nad nim Foucault.

Przy tym czyta się go bardzo dobrze i może dlatego tak zdenerwował purystów reportażu wciąż wierzących, że istnieje czyste non-fiction. Reportaż nie jest zapisem historii, jest opowieścią. I jedyne do czego warto się – być może – przyczepić to brak odwołania do tych wszystkich autorów, którzy już wcześniej usiłowali odnaleźć rzekomo różowe teczki. Każdy przecież sam chce być Indianą Jonesem.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s