Jacek Leociak, Młyny boże. Zapiski o Kościele i Zagładzie, Czarne 2018

(Pius XII, 1939, fot. PAP)

Pius XII wybucha. To punkt kulminacyjny książki Leociaka. Opowieść o skutkach złego zabalsamowania zwłok papieża Pacellego nasuwa od razu skojarzenie z cudowną wonią zmarłych, która od dawien dawna stanowi dla ludu dowód świętości. Skoro nierozkładające się ciało oznacza świętego, cóż – à rebours – oznacza tak fatalny koniec?

„Młyny boże” są pisane z pasją i zawziętością, i pojawiają się w momencie, którym partia rządząca stara się rozprawić z historią inna niż ta legendarna o wielkim drzewie wielkiej Polski i milionach Polaków ratujących Żydów. Niemal w tym samym czasie okazuje się, że bardzo niewiele w tym wielkim kraju trzeba, by antysemityzm wytrysnął z ust polityków i publicystów, by zalągł się w rozmowach i komentarzach. Bo on jest obecny wśród nas – bez względu na to, jak zawzięcie jemu zaprzeczają. (Wystarczy zresztą sięgnąć po jedną z gazet obozu władzy, magazyn historyczny senatora Ż., który trzęsie polską historią. W jednym tylko numerze przeczytać możemy: o konieczności ekshumacji w Jedwabnem i jednoznacznego ustalenia, że nie Polacy nie byli winni; o tym, że sami Żydzi ponoszą winę za antysemityzm Adolfa Hitlera; o tym, że już we wczesnych latach dwudziestych obrzydliwi lewacy zasadzali się na Bogu ducha winny rząd Duce).

Leociak nie pisze nic nowego. Wyciąga dokumenty z archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, spisywane po wojnie zeznania i dokłada do nich równoległą historię kościelną: opowieść o bogobójstwie, która dwadzieścia wieków później nadal odgrywała kluczową rolę dla chrześcijan (bo nie tylko o katolikach, na czele z Piusem XII, i nie tylko o Polakach pisze autor). Nic nowego, ale po raz kolejny wstrząsa.

Gorzka pigułka, której nie chcemy przepchnąć, woląc bycie karmionym pięknymi łgarstwami i nieuprawnionymi uogólnieniami.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s