Tomasz Mazal, Praga z Hrabalem, Czuły Barbarzyńca 2014

Nie czytam Hrabala, nie szperam po zakątkach Pragi (tak jak np. miasta na literkę B). Oczywiście i jedno, i drugie może się zmienić. „Praga z Hrabalem” do takiej zmiany zachęca i namawia. Jest to też przyczynek do badania związków geografii, a ściślej miejskiej topografii, i literatury. Jako miłośnik systematyk wyróżniłbym tutaj trzy przypadki.

Przypadek pierwszy:

Miasto (lub inne miejsce) staje się bohaterem literackim. Nie da się już odróżnić, co jest narracją, a co rzeczywistością. Związek pisarza z miastem jest stały i nierozerwalny. To jego miejsce. Łatwo da się napisać przewodnik, mapę w dużej skali z gęstymi oznaczeniami, dobrze można sprzedać na koszulkach i kubeczkach. Wspomniany Hrabal i Praga. Joyce i Dublin. Grass i Gdańsk. Podobnie jest z Czechowiczem i jego poematem-spacerem po Lu. (Miejscowe czasopismo „Scriptores” zresztą dogłębnie przebadało topografię Czechowiczowskiego miasta). W Sarajewie krążyliśmy po mieście Izeta Sarajlicia. Nabrzeże Nieuleczalnie Chorych w Wenecji Brodskiego.

Przypadek drugi:

Granica jest płynna. Pisarz odbywa podróże literackie. Istotą jest przemieszczanie a nie związek z miejscem. Opisuje różne miasta i miejsca. Można zaznaczać je na mapie w małej skali. Ponoć nawet „Odyseja” opowiada o podróży dokoła Sycylii. Andruchowycz w leksykonie wspomina miasta, w których był, pił albo miał kobietę. Proza podróżnicza, tudzież o nastawieniu reporterskim. Trudny przypadek z Jarosławem I.: wydaje się jednak, że Sycylia kwalifikuje się do kategorii pierwszej poprzez zasiedzenie (podróż, ale ciągle powrót).

Przypadek trzeci:

Topografię należy dopiero ustalić. Należy zebrać dane, gdzie pisarz pisał i co robił. Miejsce może być ukryte, ale czasem przebija w narracji. Odkryć po kawałeczku. Dużo roboty dla biografów i kartografów (najpierw ustalić jaka skala pasuje). Podróże po miejscach z listów, dzienników, akt oficjalnych. Marzą mi się już nawet kolejne, po Hrabalu, tomy: z Jarosławem, z Miłoszem, z innymi, których czytam.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s