Magdalena Okraska, Ziemia jałowa. Opowieść o Zagłębiu, Trzecia strona 2018


(fot. Roman Brandys, 1938, źródło: polona.pl)

Po „Wieży Eiffla nad Piną” lektura „Ziemi jałowej” stanowi olśnienie. Od pierwszego zdania jest to reportaż świetny pod względem literackim i śmiem twierdzić, że to moje największe reportażowe odkrycie w tym roku. Pojawił się poza wielkimi seriami wydawniczymi, w niszowej oficynie, i zapewne gdyby nie obserwowanie profilu „Obywatela” na fejsbuku, nawet bym się o nim nie dowiedział.

(Aby nie być gołosłownym, co do jakości pisarstwa, przytoczę jedno z pierwszych zdań – zwróćcie uwagę – wynotowuję już na pierwszej stronie!: Historie, w których to leżymy w nocy w ciepłym łóżku, wstajemy rano i jemy śniadania w ciepłej kuchni, nasza lodówka mieni się produktami spożywczymi, a potem zakładamy odpowiednie do pory roku ubrania i jedziemy do szkoły lub pracy – wydaje nam się naturalną koleją rzeczy, s. 7. Nikt tak ujmująco nie napisał o zwyczajności).

Zagłębie jest dla Magdaleny Okraski terenem badań. Na wstępie wprowadza ład definicyjny (dokąd sięga Zagłębie?) i przywołuje wypowiedzi swoich poprzedników z okresu międzywojennego. Potem obserwuje, rozmawia, fotografuje (świetny materiał zdjęciowy z podpisami). Jest stamtąd, ale równocześnie potrafi stanąć na zewnątrz.

Zagłębie – to także pisarski majstersztyk autorki – służy jako przykład tych wszystkich dramatów, które dotknęły polską prowincję (a którym teraz dziwią się reportażyści z Warszawy): od upadku zakładów pracy po zanik publicznej komunikacji. Zbrodnia transformacji (s. 10) – pisze autorka, bo „Ziemia jałowa” to nie jest bezstronny reportaż, to porządna, pisana z pasją, autentyczna, lewicowa literatura (i nawet jak się z autorką nie zgadzasz, to musisz przyznać, że jest przekonująca).

1 Comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s